Protetyka

Leczenie protetyczne to zastosowanie różnego rodzaju elementów i materiałów służące do uzupełnienia braków zębowych. Prace protetyczne z nich wykonane mogą być umieszczone na różnej zasadzie i stanowić długo- lub krótkoczasowe zastępstwo dla zębów.

Mogą to być prace wyjmowane lub umieszczone w jamie ustnej na stałe. Celem współczesnej protetyki nie jest tylko uzupełnienie brakujących zębów, ale też poprawa artykulacji (czyli mówienia), wyglądu estetycznego, funkcji żucia oraz hamowanie rozwoju chorób jamy ustnej i powstawaniu w niej deformacji. 

Kto może wymagać leczenia protetycznego?

Leczeniem protetycznym można objąć nie tylko osoby, które utraciły zęby w wyniku choroby próchnicowej, chorób przyzębia czy urazów, ale też osoby z pełnym uzębieniem, które chcą sobie zmienić wygląd zębów lub pragną poprawić warunki zgryzowe lub wręcz tego wymagają. 

Co oferuje współczesna protetyka przy różnych wariantach posiadanego uzębienia lub jego braku? 

Na wybór pracy protetycznej składa się wiele czynników i nierzadko jest to rzecz niełatwa. Stomatolog musi wziąć pod uwagę zarówno lokalizację braków zębowych, zgryz, wiek pacjenta jak i jego możliwości finansowe oraz jego oczekiwania i potrzeby. 

Zazwyczaj możliwe jest wykonanie kilku wariantów prac protetycznych, które należy przedstawić pacjentowi oraz pomóc w ich wyborze. W zależności od ilości i lokalizacji brakujących zębów oraz stanu sąsiednich zębów jak i reszty tkanek w jamie ustnej, możemy zaproponować pacjentowi różne uzupełnienia z zakresu protetyki, takie jak: 

prace mocowane na stałe:
  • korony i mosty protetyczne (w zależności od materiału z którego zostały wykonane mogą być one metalowe,
    porcelanowe na podbudowie metalowej, ceramiczne na podbudowie cyrkonowej lub pełnoceramiczne)
  • wkłady koronowe-korzeniowe (metalowe, ceramiczne, z włókna szklanego)
  • licówki (ceramiczne, kompozytowe)
  • prace typu onlay, overlay, inlay
  • inne uzupełnienia stałe 
uzupełnienia ruchome:
  • protezy częściowe lub całkowite akrylowe, acetalowe, szkieletowe, nylonowe
  • szyny okluzyjne
  • szyny specjalne jak np. szyny ochronne dla sportowców
  • prace kombinowane (z zastosowaniem kilku elementów, prac protetycznych oraz precyzyjnych połączeń między
    nimi) 

Oto opisy niektórych z prac protetycznych:

Korony porcelanowe

Są to stałe uzupełnienia protetyczne wykonane na podbudowie metalowej (tytan, złoto, platyna, stopy protetyczne). Protetyk wykonuje je w wypadku znacznego zniszczenia tkanek twardych korony zęba-próchnicowego czy też urazowego oraz do poprawy estetyki przy zmianie koloru, kształtu zęba. Często też stosuje się korony jako element innej pracy protetycznej dla polepszenia jej utrzymania. 

Korony ceramiczne

To korony wykonane w całości z mas ceramicznych lub na podbudowie z cyrkonu. Brak metalu pod ceramiką powoduje, że polepsza się efekt kosmetyczny korony. Dodatkowo ten typ koron może być stosowany u pacjentów z alergiami na metale. 

Mosty protetyczne

Są to uzupełnienia protetyczne zacementowane na zębach własnych pacjenta. Za ich pomocą możemy odbudować brak jednego do kilku zębów. Mogą być zastosowane przy sprzyjających warunkach, jak odpowiedniej jakości i rozmieszczeniu zębów sąsiadujących z luką po utraconych zębach lub zębie oraz przy dobrym stanie przyzębia i warunkach zgryzowych. 

Licówki porcelanowe

Są idealnym rozwiązaniem poprawiającym kosmetykę zębów przednich. Mają postać cienkiej „łuski” przyklejonej do zewnętrznej części zęba. Wymagają zwykle ograniczonego szlifowania zęba lub jego braku. Można dzięki nim zmienić kształt, kolor, długość lub brakujący fragment zęba. Licówki porcelanowe mają naturalny połysk i kolor dla naturalnych zębów.

Wkłady koronowe typu inlay, onlay, overlay

Pozwalają na odbudowę tkanek twardych zęba za pomocą porcelanowego uzupełnienia. W protetyce stanowią alternatywę dla standardowych wypełnień kompozytowych, ale są znacznie bardziej wytrzymałe a zarazem bardzo estetyczne. Pozwalają na dokładną rekonstrukcję kształtu guzków, bruzd i punktów stycznych zębów. Są trwałe, odporne na ścieranie i dobrze dopasowane kolorystycznie. 

Protezy acetalowe

Protetyka oferuje je jako alternatywę dla klasycznych protez szkieletowych. Protezy acetalowe nie posiadają jednak metalu i mogą być rozwiązaniem dla pacjentów ze skłonnościami alergicznymi na niektóre metale. Są one wykonane ze specjalnego materiału, który w trakcie użytkowania nie uwalnia substancji drażniących i toksyn. Podstawową ich zaletą jest brak widocznych elementów metalowych mocujących protezę na zębach i wzmacniających ją. Klamry są wykonane z materiału o kolorze zbliżonym do koloru zębów, przez co są słabo widoczne. Niemniej jednak w niektórych przypadkach korzystniejsze dla pacjenta jest wykonanie protezy szkieletowej.

Protezy szkieletowe

Swoją nazwę zawdzięczają metalowej konstrukcji, dzięki której opiera się na zębach pacjenta. Dzięki specjalnie zaprojektowanym klamrom proteza jest stabilnie osadzona na podłożu. Ponadto w tych protezach można znacznie ograniczyć ich płytę podniebienną górnej protezy i płytę dolnej protezy, co różni ją od konwencjonalnych protez i często ma ogromne znaczenie dla pacjentów ze względu na wygodę użytkowania (pozwala to na lepsze odczuwanie przy jedzeniu, więcej jest miejsca dla języka, co umożliwia lepszą artykulację oraz ogranicza odruch wymiotny, z którym zmaga się wielu pacjentów noszących protezy akrylowe). Poza protetyką mają one również zastosowanie jako szynoprotezy przy wspomaganiu leczenia chorób przyzębia. 

Protezy nylonowe

znacznie zwiększa komfort użytkowania. Ze względu na możliwość zastosowania cieńszej płyty sprawiają, że ich noszenie jest przyjemniejsze i łatwiejsze. Lepiej się też trzymają podłoża i przez to nie mają takiej tendencji do spadania, jak protezy akrylowe, klamry są wykonane z tworzywa i również są elastyczne, co jest bardziej estetycznym rozwiązaniem i nie uszkadza zębów. Są one również lżejsze i mają mniejszy zasięg niż klasyczne protezy akrylowe. 

Dlaczego warto zastosować leczenie protetyczne?

Bardzo ważne jest, aby każde ubytki uzębienia, jakie pojawiają się w naszej jamie ustnej, były jak najszybciej uzupełnione przez protetyka. Brak szybkiego leczenia może doprowadzić do nachylania się sąsiadujących zębów, ich obracania się czy przesuwania. Czasem pojawiają się bóle głowy, twarzy, mięśni w okolicach utraconych zębów, stawów skroniowo- żuchwowych, a nawet dolegliwości ze strony odleglejszych części ciała. Po wystąpieniu takich zjawisk leczenie jest trudniejsze, a czasem niemożliwe jest doprowadzenie pacjenta do stanu wyjściowego lub zadowalającego. Aby uniknąć komplikacji należy jak najszybciej podjąć leczenie protetyczne lub implantoprotetyczne. ”